Lęk może znacząco utrudniać funkcjonowanie nawet w najprostszych codziennych sytuacjach. Bliska osoba potrzebująca wsparcia oczekuje nie tylko zrozumienia, ale i konkretnych działań, które realnie pomogą jej radzić sobie z trudnościami. Poznanie skutecznych sposobów pomocy i aktywne ich zastosowanie to pierwszy krok do poprawy komfortu psychicznego bliskiej osoby.
Rozpoznanie lęku i jego wpływu na codzienne życie
Lęk to stan napięcia, poczucie niepokoju lub zagrożenia, który wykracza poza uzasadnioną reakcję na sytuację i często zaburza codzienność[1]. Zaburzenia lękowe mają charakter przewlekły, prowadząc do ograniczenia aktywności życiowej i cierpienia psychicznego[1]. W Polsce stanowią jedną z najczęściej rozpoznawanych chorób psychicznych – dotykają nawet kilkunastu procent populacji. Często symptomom towarzyszy napięcie mięśniowe drżenie i przyspieszone bicie serca, co dodatkowo wpływa na negatywne samopoczucie fizyczne[5].
Podstawowe filary wsparcia bliskiej osoby z lękami
Skuteczna pomoc obejmuje kilka kluczowych elementów. Najważniejsze to komunikacja, empatia, aktywne słuchanie oraz zachęcanie do wykorzystywania sprawdzonych technik relaksacyjnych lub oddechowych[1][4][6]. Proponowanie kontaktu ze specjalistą jest wskazane, zwłaszcza gdy objawy są nasilone lub utrzymują się przez dłuższy czas[1][4]. Chorujący odczuwają dużą ulgę dzięki wsparciu społecznemu –
rozmowa z zaufaną osobą pomaga racjonalizować trudne myśli i daje poczucie bezpieczeństwa[6].
Empatia i obecność jako podstawa relacji
Kluczowe w kontakcie z osobą doświadczającą lęku jest unikanie ocen i bagatelizowania uczuć[8]. Warto być obecnym również wtedy gdy nie ma ochoty rozmawiać. Szacunek dla granic, empatyczna postawa i nie wywieranie presji są fundamentami wsparcia. Często wystarczy zapytać czy rozmówca potrzebuje teraz rozmowy i uszanować każdą odpowiedź[8].
Edukacja i wsparcie w rozumieniu lęku
Przypomnienie bliskiej osobie że lęk jest naturalną reakcją organizmu stanowi ważny etap w procesie akceptacji i radzenia sobie z problemem[1][2]. Warto pokazać że lęk – choć bywa uciążliwy – można zrozumieć i skutecznie się z nim zmierzyć oraz kontrolować jego objawy. Dzięki wspólnej analizie możliwe jest zapobieganie rozwojowi dodatkowych negatywnych przekonań i stereotypów dotyczących zaburzeń lękowych.
Techniki radzenia sobie na co dzień
Do najskuteczniejszych należą techniki oddechowe (np. 4-7-8 czy oddychanie przeponowe), różne metody relaksacji, mindfulness oraz aktywność fizyczna[3][4][5]. Regularne praktykowanie oddechu i ćwiczeń relaksacyjnych, już w wymiarze 20-30 minut dziennie, wyraźnie redukuje poziom lęku i stresu[3][4]. Szczególnie pomocne są techniki uważności – skupianie się na tu i teraz pozwala wyciszyć natłok myśli i objawy somatyczne.
Kluczowe znaczenie mają też techniki uziemiające – skupienie uwagi na dotyku, dźwiękach, fakturach przedmiotów, czy kontakcie z wodą, pomaga osobie zatrzymać się w aktualnej chwili oraz oderwać myśli od kwestii wywołujących lęk[1].
Rola myślenia poznawczego i wsparcie w zmianie przekonań
Pomocne jest dekatastrofizowanie – wspólne analizowanie realności zagrożeń, podważanie negatywnych wizji przyszłości i konstruowanie realistycznych scenariuszy[2]. W ten sposób można przeciwdziałać pogłębianiu się objawów lękowych i wychodzić poza schemat automatycznych, negatywnych myśli[1][2]. Warto również budować wzmacniające przekonania – takie jak: „To tylko lęk, minie”, które wzmacniają poczucie kontroli nad swoim stanem[2].
Wpływ stylu życia na objawy lęku
Regularny ruch, zdrowa dieta, odpowiednia ilość snu oraz unikanie kofeiny i nikotyny pomagają zmniejszyć poziom lęku i poprawić ogólny dobrostan psychiczny[4][7]. Dbając o te aspekty, wspieramy organizm w samoregulacji i równoważeniu napięcia związanego z zaburzeniami lękowymi.
Kiedy konieczna jest profesjonalna pomoc
W przypadku gdy lęk utrzymuje się przez dłuższy czas, nasila lub poważnie ogranicza codzienne funkcjonowanie, niezbędna jest konsultacja ze specjalistą (psychologiem lub psychiatrą). Profesjonalne metody leczenia obejmują psychoterapię (najczęściej poznawczo-behawioralną) i farmakoterapię[1][4]. Wczesna interwencja skraca czas trwania objawów i zwiększa skuteczność powrotu do pełni zdrowia.
Dlaczego wsparcie społeczne działa?
Obecność drugiej osoby redukuje poczucie izolacji i osamotnienia – daje szansę na lepsze przepracowanie trudnych emocji oraz większą motywację do działania[6]. Rozmowa, bez względu na jej długość, może odegrać istotną rolę w zatrzymaniu spirali myśli lękowych. Z drugiej strony przewlekłe samotne radzenie sobie z lękiem czy brak wsparcia mogą prowadzić do pogłębienia objawów i rozwoju zaburzeń lękowych[1][6].
Podsumowanie
Jak pomóc bliskiej osobie z lękami w codziennych sytuacjach? Przede wszystkim: okaż empatię, nie oceniaj, wspieraj poprzez obecność i komunikację. Zachęcaj do korzystania z technik radzenia sobie takich jak głębokie oddychanie, mindfulness i relaksacja. Wspieraj zdrowe nawyki oraz proponuj konsultację ze specjalistą gdy zachodzi taka potrzeba. Nie wywieraj presji i szanuj granice bliskiej osoby. Twoje wsparcie może skrócić czas objawów, dać poczucie bezpieczeństwa i stanowić fundament do powrotu bliskiego do równowagi emocjonalnej.
Źródła:
- https://www.aptekarosa.pl/blog/article/841-jak-pozbyc-sie-leku-z-organizmu-zaburzenia-lekowe-i-ataki-paniki-jak-je-zrozumiec-radzic-sobie-z-nimi-i-jak-je-leczyc.html
- https://zozdormed.pl/9-sposobow-na-radzenie-sobie-z-lekiem-dla-doroslych-i-dla-dzieci/
- https://oslomed.pl/jak-zrozumiec-i-skutecznie-radzic-sobie-z-lekiem/
- https://psychomedic.pl/lek-jak-sobie-radzic/
- https://web.swps.pl/strefa-psyche/blog/relacje/20098-jak-zrozumiec-i-oswoic-lek
- https://pokonajlek.pl/jak-pokonac-lek/
- https://www.centrumdobrejterapii.pl/materialy/oswoic-lek-zaburzenia-lekowe-i-ich-leczenie/
- https://serdecznecentrum.pl/jak-wspierac-bliskich-z-zaburzeniami-lekowymi/
PsychoBlog.com.pl – portal, gdzie myśli spotykają się z sercem, a teoria z codzienną praktyką. Tworzymy przestrzeń dla wszystkich, którzy wierzą, że każda emocja ma swoją historię, a każda myśl zasługuje na zrozumienie.